Zakładanie pierwszego ogrodu to dla wielu osób spełnienie marzeń, ale też spore wyzwanie. Z jednej strony pojawia się ekscytacja i mnóstwo inspiracji, z drugiej niepewność, od czego zacząć i jak uniknąć kosztownych błędów. Dobór roślin, funkcjonalny układ przestrzeni, prywatność, późniejsze koszty utrzymania czy etapowanie prac to tylko część decyzji, które trzeba podjąć często bez wcześniejszego doświadczenia. Właśnie dlatego coraz więcej inwestorów szuka wsparcia u specjalistów potrafiących spojrzeć na ogród całościowo i zaplanować go z myślą o wielu latach użytkowania.
O tych i innych aspektach pracy z zielenią rozmawiamy z Marcinem Kołodziejem, właścicielem Ogrodydrama.pl — firmy zajmującej się kompleksowym projektowaniem, realizacją i nadzorem ogrodów prywatnych, od pierwszej koncepcji aż po finalne nasadzenia.
Z jakimi problemami najczęściej mierzą się klienci, gdy zgłaszają się do Was po projekt ogrodu?
MK: Najczęściej klienci mówią, że mają w głowie wiele pomysłów, ale brakuje im wizji całości i pewności, czy dane rozwiązania faktycznie się sprawdzą. Obawiają się także kosztownych błędów. Dobór roślin nieprzystosowanych do klimatu lub nadmiernie rozrastających się po latach, to tylko dwa z wielu. Często pojawia się również potrzeba większej prywatności i stworzenia przestrzeni ładnej, funkcjonalnej i zarazem wygodnej w codziennym użytkowaniu. Naszą rolą jest uporządkowanie tych oczekiwań i przeprowadzenie klienta przez cały proces. Przede wszystkich liczy się spokój i brak stresu.
Na jakim etapie warto zgłosić się do projektanta ogrodu – jeszcze przed budową domu czy dopiero po?
MK: Najlepiej jak najwcześniej. Dobrą praktyką jest robienie tego już na etapie projektu domu. Wtedy ogród i architektura mają szansę stworzyć spójną całość. Chodzi o to, że można lepiej zaplanować taki taras, podjazd, oświetlenie czy widoki z okien. oczywiście jeśli dom już stoi również można stworzyć ogród idealnie dopasowany do użytkowników.
Co najbardziej odróżnia profesjonalny projekt ogrodu od tych „robionych samodzielnie”?
MK: Profesjonalny projekt to połączenie estetyki, funkcjonalności i ergonomii oraz taki dobór roślin, żeby zarazem zapewniał wszystkie te jakości i pasował do warunków siedliskowych. Każdy element musi mieć swoje uzasadnienie. Samodzielnie często wybieramy rośliny oczami, zachwytem chwili. My zawsze myślimy 5–10 lat do przodu.
Jak krok po kroku wygląda proces projektowania ogrodu w Ogrodydrama.pl?
MK: Zaczynamy od rozmowy. Na tym etapie najważniejszym jest poznać styl życia i oczekiwania klienta. Wypełnia on szczegółową ankietę, z której dowiadujemy się m.in. jakie w domu są zwierzęta, czy ma to być ogród użytkowy oraz czy z ogrodu będą korzystały dzieci. Następnie wykonujemy inwentaryzację terenu, analizujemy warunki i tworzymy koncepcję funkcjonalną. Kolejne etapy to wizualizacje, projekt wykonawczy, lista roślin oraz przedmiar prac. Każdy krok oczywiście wspólnie omawiamy, w końcu to proces partnerski, a nie narzucanie wizji.
Jakie informacje klient powinien przygotować przed pierwszą konsultacją?
MK: Zasadniczo wystarczy mapa działki, rzut domu oraz kilka inspiracji. Resztę ustalamy razem. Klient nie musi mieć gotowych odpowiedzi.
Ile czasu zajmuje stworzenie projektu i od czego to zależy?
MK: Zwykle od 4 do 12 tygodni, ale zależy to od wielkości działki, stopnia złożoności koncepcji oraz zakresu prac.
Czy projekt trzeba realizować w całości, czy można etapami?
MK: Można etapami, co często zresztą robimy. Przemyślany ogród to inwestycja na lata, więc przy realizacji wcale nie trzeba się spieszyć. Najważniejszy jest dobry projekt, ponieważ zapewnia on spójność nawet przy realizacji rozłożonej w czasie.
Od czego zależy koszt projektu i dlaczego ceny mogą się różnić?
MK: Koszt wyznacza się zawsze indywidualnie, ale zależy on przede wszystkim od zakresu, sytuacji wysokościowej działki poziomu szczegółowości, metrażu i stopnia złożoności wymarzonego ogrodu. Wyższa cena zwykle oznacza bardziej dopracowaną dokumentację i mniejsze ryzyko błędów wykonawczych, a to przekłada się na realne oszczędności na etapie realizacji.
Jakie błędy najczęściej popełniają osoby zakładające ogród samodzielnie?
MK: Najczęściej są to: brak planu całości, zbyt gęste nasadzenia, przypadkowy dobór gatunków, źle zaprojektowane oświetlenie i nawodnienie. Te błędy mogą być niewidoczne od razu, jednak często wracają po kilku latach w formie kosztownych poprawek.
Jak zaplanować ogród, żeby był estetyczny i niedrogi w utrzymaniu?
MK: Przede wszystkim trzeba zadbać o dopasowanie roślin do warunków, przemyślenie struktury rabat, dobre przygotowanie gleby i systemu nawadniania. Może się wydawać, że to dużo, jednak ogród przede wszystkim ma cieszyć, a nie być przykrym obowiązkiem.
Jakie trendy faktycznie się sprawdzają, a które są tylko modą?
MK: Trendy mają to do siebie, że ciągle się zmieniają. Te trwalsze, to na pewno: naturalność, prostota, zieleń całoroczna i funkcjonalność. Modne rozwiązania chociaż często efektowne wizualnie, bywają nietrwałe lub trudne w utrzymaniu. Chodzi o to, że po prostu nie sprawdzają się w praktyce, mimo pociągającej na pierwszy rzut oka estetyki.
Czy ogród bezobsługowy istnieje?
MK: Nie — ale można stworzyć ogród niskopielęgnacyjny. Ogród zostawiony całkowicie bez opieki zawsze zarośnie, jednak używając odpowiednich roślin, automatycznych systemów nawadniania znacząco redukuje się nakład pracy. Celem jest sprawić, żeby doglądanie ogrodu było jak najmniej uciążliwe.
Jakie rozwiązania najbardziej zwiększają komfort korzystania z ogrodu?
MK: Przede wszystkim liczy się logiczny i czytelny układ komunikacji. W końcu każdy chce po swoim ogrodzie poruszać się z maksymalną swobodą. Duże znaczenie ma też poczucie prywatności oraz dobrze zaplanowane, wygodne strefy funkcjonalne. Nie można też zapominać o odpowiednim oświetleniu i osłonie przed wiatrem. Chodzi tu o stworzenie miejsc, w których naturalnie będzie się chciało przebywać.
Czy zakładacie ogrody kompleksowo? Od projektu, po zakup i sadzenie roślin?
MK: Oczywiście, realizujemy ogrody w pełnym zakresie. Wykonujemy przygotowanie terenu (drenaże, plantowanie, niwelację), planujemy tarasy, ścieżki, podjazdy, a także oświetlenie i kompletne systemy nawadniania. Co ważne, wszystkie prace realizujemy wyłącznie własnym zespołem i sprzętem, bez podwykonawców. To znacznie ogranicza potencjalne pole do nieporozumień, więc jakość i terminowość wykonania są całkowicie po naszej stronie. Każdą inwestycję nadzoruje architekt krajobrazu wraz z kierownikiem robót odpowiedzialnym za projekt. Koordynują oni wszystkie etapy i współpracują z klientem. Taki model znacząco skraca czas realizacji, zwiększa komfort inwestora i gwarantuje spójność projektu i wykonania. Oczywiście jakość jest dla nas najważniejsza. Dotyczy to zarówno materiałów, jak i detalu wykonawczego. Chcemy, aby ogród nie tylko wyglądał pięknie w dniu odbioru, ale również po wielu latach.
Czy projektujecie też ogrody na małych przestrzeniach?
MK: Jak najbardziej! Traktujemy je jako kreatywne wyzwanie. W małych ogrodach liczy się ergonomia, światło, odpowiednie proporcje, no i oczywiście starannie dobrane rośliny. Niewielka przestrzeń może być równie komfortowa i piękna jak duży ogród, pod warunkiem, że przygotuje się ją z należytą uwagą i świadomością charakterystyki wszystkich użytych roślin.
Jaką jedną radę dalibyście osobom, które planują swój pierwszy ogród?
MK: Zacznijcie od dobrego projektu. Po prostu. Ogród tworzony spontanicznie często wymaga późniejszych poprawek, a te kosztują więcej niż dopracowanie koncepcji na początku. Jeśli ktoś chce zająć się tym samodzielnie, ważne jest, żeby bardzo dobrze zrozumiał wymarzone rośliny. Przy braku doświadczenia trzeba się też pogodzić z prawdopodobnymi kosztownymi błędami i niedoróbkami. Na początek dobrze jest zwrócić się po pomoc do profesjonalistów. Dobrze zaplanowany ogród powinien być inwestycją na lata
