Głóg dwuszyjkowy kwitnie

0
255
4/5 - (1 vote)

1. Wprowadzenie

Głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata) to gatunek rośliny należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Jest powszechnie znany ze swoich właściwości leczniczych, ale również jako roślina ozdobna stosowana w ogrodnictwie. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tej niezwykłej roślinie, opisując jej morfologię, występowanie, zastosowanie w ogrodnictwie, właściwości lecznicze, a także sposób zbierania i przechowywania.

2. Opis i występowanie

2.1. Budowa

Głóg dwuszyjkowy to krzew lub małe drzewo o wysokości do 8 metrów. Posiada gałęzie z cierniami, których długość może osiągać 3 cm. Liście są podzielone na 3-5 łat, ostro zakończonych. Kwiaty, o średnicy około 1,5 cm, są białe lub różowawe, zebranych w płaskokształtne baldachogrona. Owocami są drobne, jaskrawoczerwone niełupki, zawierające od dwóch do trzech nasion.

2.2. Występowanie

Gatunek występuje naturalnie w Europie, głównie w zachodniej części kontynentu, a także w północnej Afryce i Azji Zachodniej. W Polsce jest spotykany na niżu, rzadziej na niższych wyżynach. Preferuje tereny świetliste oraz gleby próchniczne, umiarkowanie wilgotne i żyzne. Często można go spotkać wzdłuż brzegów rzek, w zaroślach, na skrajach lasów czy na obrzeżach miast.

3. Zastosowanie w ogrodnictwie

3.1. Wartości ozdobne

Głóg dwuszyjkowy to roślina o dużych walorach ozdobnych. Jego białe lub różowawe kwiaty, które pojawiają się od maja do czerwca, przyciągają wzrok i nadają ogrodowi romantyczny nastrój. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono-pomarańczowe, co dodatkowo podkreśla urok tej rośliny. Owocujące krzewy, pokryte jaskrawoczerwonymi owocami, stanowią piękne tło dla innych roślin ogrodowych oraz przyciągają ptaki, które chętnie się nimi raczą.

3.2. Odporność i wymagania uprawowe

Głóg dwuszyjkowy jest rośliną łatwą w uprawie i wykazuje dużą odporność na różne warunki atmosferyczne. Preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione, a także gleby żyzne, próchniczne i umiarkowanie wilgotne. Roślina jest wytrzymała na mróz, co czyni ją odpowiednią do uprawy w różnych strefach klimatycznych.

3.3. Formy hodowlane

W ogrodnictwie występuje kilka odmian głogu dwuszyjkowego o różnych barwach kwiatów, kształcie liści oraz pokroju. Niektóre z popularnych form to:

  • Crataegus laevigata 'Paul’s Scarlet’ – odmiana o intensywnie czerwonych kwiatach, szczególnie atrakcyjna podczas kwitnienia;
  • Crataegus laevigata 'Plena’ – charakteryzuje się pełnymi, różowymi kwiatami, które tworzą gęste baldachogrona;
  • Crataegus laevigata 'Punicea’ – odmiana o ciemnoróżowych kwiatach i ciemnozielonych liściach;
  • Crataegus laevigata 'Crimson Cloud’ – o czerwonych kwiatkach z białym centrum, kontrastujących z ciemnozielonymi liśćmi.

4. Właściwości lecznicze

4.1. Skład chemiczny

Głóg dwuszyjkowy jest bogaty w składniki aktywne o właściwościach leczniczych. Wśród nich znajdują się:

  • Flawonoidy (np. rutyna, kwercetyna, hiperozyd) – mają działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne oraz wzmacniające naczynia krwionośne;
  • Proantocyjanidyny – związki o silnym działaniu przeciwutleniającym, które przyczyniają się do ochrony komórek przed uszkodzeniem;
  • Triterpeny – związki o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwwirusowych i przeciwnowotworowych;
  • Fitosterole – mają korzystny wpływ na poziom cholesterolu we krwi, a także działanie przeciwzapalne;
  • Alkaloidy – związki o działaniu rozkurczowym na naczynia krwionośne, co wpływa na obniżenie ciśnienia krwi;
  • Witaminy (głównie z grupy B, C, E i K) oraz minerały (wapń, magnez, potas, fosfor).
Przeczytaj również:  Czy da się uratować brązowiejące tuje? Przygotuj oprysk, jest ostatnią deską ratunku dla obumierającego krzewu

4.2. Działanie

Dzięki bogactwu składników aktywnych, głóg dwuszyjkowy wykazuje szereg właściwości leczniczych, takich jak:

  • Wzmacniające serce – poprawia ukrwienie mięśnia sercowego, zwiększa siłę skurczu serca, reguluje jego rytm;
  • Obniżające ciśnienie krwi – działa rozkurczowo na naczynia krwionośne, co prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi;
  • Łagodzące objawy niewydolności serca – pomaga w przypadku duszności, obrzęków czy szybkiego zmęczenia;
  • Przeciwlękowe i uspokajające – łagodzi stany lękowe, napięcie nerwowe i bezsenność;
  • Przeciwmiażdżycowe – hamuje rozwój miażdżycy poprzez obniżanie poziomu cholesterolu we krwi.

4.3. Sposoby stosowania

Głównie wykorzystuje się kwiaty oraz owoce głogu dwuszyjkowego do sporządzania naparów, wywarów, nalewek czy ekstraktów. Przykładowe sposoby stosowania:

  • Napar z kwiatów – 1-2 łyżeczki suszonych kwiatów zalać szklanką wrzącej wody, parzyć ok. 10 minut, a następnie przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie;
  • Nalewka z owoców – 200 g owoców zalać 0,5 litra wódki, macerować przez ok. 2 tygodnie, a następnie przecedzić. Stosować 20-30 kropli 2-3 razy dziennie;
  • Ekstrakt z kwiatów – dostępny w postaci kapsułek, tabletek lub płynu, stosowany zgodnie z zaleceniami producenta.

Warto zwrócić uwagę, że terapia głogiem może wymagać dłuższego czasu stosowania (nawet kilka tygodni), aby uzyskać optymalne efekty.

5. Zbieranie i przechowywanie

Do celów leczniczych zbiera się głównie kwiaty i owoce głogu dwuszyjkowego:

  • Kwiaty – zbierane są podczas kwitnienia, czyli od maja do czerwca. Należy je suszyć w cieniu, w przewiewnym miejscu, a następnie przechowywać w szczelnych, ciemnych pojemnikach;
  • Owoce – dojrzewają od sierpnia do października i należy je zbierać, gdy osiągną jaskrawoczerwony kolor. Suszenie owoców powinno odbywać się w temperaturze do 50°C, a po wysuszeniu przechowywać je w szczelnych pojemnikach, z dala od światła i wilgoci.

6. Potencjalne zagrożenia i przeciwwskazania

Mimo licznych korzyści zdrowotnych, głóg dwuszyjkowy może być przeciwwskazany w niektórych przypadkach:

  • Nadwrażliwość na składniki rośliny – u osób uczulonych na głóg mogą wystąpić reakcje alergiczne;
  • Stosowanie leków kardiotonicznych, hipotensyjnych czy antyarytmicznych – głóg może nasilać lub osłabiać ich działanie, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy skonsultować się z lekarzem;
  • Ciąża i karmienie piersią – brak wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania głogu w tych okresach;
  • Dzieci – ze względu na brak danych na temat bezpieczeństwa stosowania, nie zaleca się podawania preparatów z głogiem dzieciom poniżej 12 roku życia.

7. Podsumowanie

Głóg dwuszyjkowy to niezwykła roślina o wielu zastosowaniach, zarówno w ogrodnictwie, jak i medycynie naturalnej. Jego walory ozdobne sprawiają, że jest chętnie wykorzystywany do tworzenia żywopłotów, ale także jako roślina soliterowa czy w kompozycjach z innymi roślinami. Właściwości lecznicze głogu sprawiają, że jest cenionym składnikiem preparatów wspomagających pracę serca i układu krążenia. Pamiętajmy jednak, że stosowanie głogu, szczególnie w przypadku osób przyjmujących leki, ciężarnych czy karmiących, powinno być konsultowane z lekarzem.

Wiedza na temat głogu dwuszyjkowego może być nie tylko źródłem inspiracji dla ogrodników, ale także zachętą do czerpania z naturalnych źródeł zdrowia i korzystania z dobrodziejstw, jakie oferuje nam przyroda. Upamiętajmy jednak, żeby zawsze zbierać i stosować głóg zgodnie z zaleceniami oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego, aby móc cieszyć się jego niezwykłymi właściwościami przez wiele lat.