Ochrona sadzonek i upraw – pożyteczne bakterie w ogrodzie

0
281
5/5 - (1 vote)

1. Wprowadzenie

W ogrodzie nie tylko rosną rośliny, ale także żyje ogromna liczba mikroorganizmów, w tym bakterii, które są kluczowe dla zdrowego rozwoju roślin. Wszystko to tworzy nierozerwalną więź między środowiskiem glebowym a korzeniami roślin, która jest kluczowa dla utrzymania zdrowego ogrodu. W artykule przedstawimy rolę pożytecznych bakterii w ogrodzie, omówimy różne rodzaje bakterii oraz sposoby ich wykorzystania w praktyce ogrodniczej.

2. Rola pożytecznych bakterii w ogrodzie

2.1. Azotofi

Azotofi to bakterie zdolne do wiązania azotu atmosferycznego i przekształcania go w formy przyswajalne przez rośliny. Dzięki nim rośliny mają dostęp do niezbędnego składnika, jakim jest azot, który wpływa na wzrost, plonowanie i jakość upraw. Azotofi występują na powierzchni korzeni oraz w glebie i są niezbędne dla utrzymania równowagi biologicznej w ekosystemie ogrodu.

2.2. Bakterie PGPR

Bakterie PGPR (Plant Growth Promoting Rhizobacteria) to grupa mikroorganizmów żyjących w strefie ryzosfery (obszar gleby bezpośrednio przylegającej do korzeni roślin). Są one zdolne do wspomagania wzrostu i rozwoju roślin poprzez produkcję fitohormonów, zwiększenie przyswajalności składników pokarmowych, a także ochronę przed patogenami.

2.3. Mikoryza

Mikoryza to symbioza korzeni roślin wyższych z grzybami. W trakcie tej współpracy grzyby penetrują korzenie roślin, a ich strzępki (hify) rozprzestrzeniają się w glebie, zwiększając powierzchnię chłonną korzeni. W zamian za produkty fotosyntezy, grzyby dostarczają roślinom składniki mineralne, głównie fosfor i azot, a także chronią je przed patogenami i stresami środowiskowymi. Mikoryza jest niezwykle korzystna dla zdrowia i plonowania roślin, a także wpływa pozytywnie na strukturę gleby.

3. Rodzaje pożytecznych bakterii

3.1. Azospirillum

To rodzaj bakterii azotowych, które żyją w glebie i na powierzchni korzeni roślin. Azospirillum wiąże azot atmosferyczny, przekształcając go w formy przyswajalne dla roślin, co przyczynia się do lepszego wzrostu i plonowania. Stosowane są m.in. w uprawach zbóż, roślin strączkowych i warzyw.

3.2. Bacillus

Bakterie z rodzaju Bacillus są szeroko stosowane w biologicznej ochronie roślin. Posiadają zdolność wytwarzania przeciwciał, które hamują rozwój patogenów i zwiększają odporność roślin na choroby. Ponadto, niektóre gatunki Bacillus wspomagają wzrost roślin poprzez produkcję fitohormonów.

3.3. Pseudomonas

Bakterie z rodzaju Pseudomonas są powszechnie obecne w glebie i mogą wywierać korzystny wpływ na rośliny. Należą do grupy PGPR, dzięki czemu zwiększają dostępność składników mineralnych, wytwarzają fitohormony i chronią przed patogenami. Przykładem jest Pseudomonas fluorescens, która ma zdolność do wytwarzania sideroforów, wiążących żelazo i czyniących je przyswajalnym dla roślin.

Przeczytaj również:  Altany ogrodowe - inspiracje

3.4. Rhizobium

Bakterie z rodzaju Rhizobium są kluczowe dla zdrowia roślin strączkowych. Tworzą specjalne struktury na korzeniach zwane guzkami, w których następuje wiązanie azotu atmosferycznego. Dzięki temu, rośliny strączkowe mają dostęp do azotu, a jednocześnie wzbogacają glebę tym pierwiastkiem, co korzystnie wpływa na uprawy sąsiednie.

3.5. Streptomyces

Streptomyces to rodzaj bakterii występujących w glebie, które mają zdolność wytwarzania naturalnych antybiotyków. Działają antagonistycznie w stosunku do wielu patogenów glebowych, co sprawia, że ich obecność w ogrodzie pomaga w biologicznej kontroli chorób roślin. Ponadto, niektóre gatunki Streptomyces mogą również wspomagać wzrost roślin poprzez wytwarzanie fitohormonów i zwiększanie dostępności składników mineralnych.

4. Jak wykorzystać pożyteczne bakterie w ogrodzie?

4.1. Szczepienie roślin

Szczepienie roślin to proces wprowadzenia pożytecznych bakterii do gleby, korzeni lub nasion w celu zwiększenia ich wzrostu, plonowania i odporności na stresy środowiskowe. W praktyce można to zrobić poprzez zastosowanie preparatów biologicznych zawierających żywe kultury bakterii, dostępnych w postaci proszków, płynów czy granulatów. Szczepienie można przeprowadzić w trakcie wysiewu nasion, sadzenia sadzonek lub w czasie wzrostu roślin.

4.2. Doglebowe podlewanie

Doglebowe podlewanie pożytecznymi bakteriami polega na ich wprowadzeniu do gleby za pomocą wody. Preparaty zawierające żywe kultury bakterii rozpuszcza się w wodzie, a następnie podlewa się nimi rośliny. Doglebowe podlewanie może być stosowane zarówno na roślinach doniczkowych, jak i w gruncie.

4.3. Dodatek do kompostu

Pożyteczne bakterie można również wprowadzić do ogrodu poprzez dodanie ich do kompostu. Wystarczy dodać preparat z żywymi kulturami bakterii do stosu kompostowego, a następnie wymieszać, aby mikroorganizmy równomiernie się rozprowadziły. Po dojrzewaniu kompostu, jego użycie w ogrodzie wprowadzi bakterie do gleby, gdzie będą wspomagać wzrost roślin i poprawiać strukturę gleby.

5. Korzyści z zastosowania pożytecznych bakterii

5.1. Zwiększenie plonów

Pożyteczne bakterie wspomagają rośliny poprzez zwiększenie dostępności składników pokarmowych, wytwarzanie fitohormonów czy wiązanie azotu atmosferycznego. Dzięki temu rośliny rosną szybciej, są silniejsze i dają wyższe plony.

5.2. Ochrona przed chorobami

Bakterie antagonistyczne, takie jak Bacillus czy Streptomyces, wytwarzają naturalne antybiotyki, które hamują rozwój patogenów. Wprowadzenie ich do gleby może pomóc w kontroli chorób roślin, a także zwiększyć ich odporność na infekcje.

5.3. Poprawa struktury gleby

Działalność pożytecznych bakterii, takich jak mikoryza czy azotofi, wpływa na poprawę struktury gleby. Ich obecność sprzyja rozwojowi agregatów glebowych, zwiększa porowatość oraz retencję wody i składników pokarmowych. Lepsza struktura gleby umożliwia lepszy rozwój systemu korzeniowego roślin, co przekłada się na ich zdrowie i plonowanie.

5.4. Redukcja nawozów chemicznych

Wprowadzenie pożytecznych bakterii do gleby może pozwolić na zmniejszenie ilości stosowanych nawozów chemicznych. Dzięki bakteriom rośliny lepiej przyswajają składniki pokarmowe, a ich dostępność jest zwiększona. Redukcja nawozów chemicznych przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska i zachowania równowagi biologicznej w ogrodzie.

6. Wnioski

Pożyteczne bakterie pełnią kluczowe funkcje w ogrodzie, wpływając na wzrost, zdrowie i plonowanie roślin. Wprowadzenie ich do gleby za pomocą szczepienia, doglebowego podlewania czy dodatku do kompostu może przyczynić się do poprawy struktury gleby, ochrony przed chorobami i redukcji stosowania nawozów chemicznych.

Wykorzystanie pożytecznych bakterii w ogrodzie jest proste, a korzyści dla roślin i środowiska są ogromne. Warto zatem zainwestować w preparaty biologiczne, które wprowadzą te cenne mikroorganizmy do naszych ogrodów, przyczyniając się do zdrowszych, silniejszych i bardziej obfitych upraw.