Odętka wirginijska Physostegia virginiana

0
264
2/5 - (1 vote)

1. Wstęp

Odętka wirginijska (Physostegia virginiana) to wieloletnia roślina zielna, należąca do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie rośnie dziko na terenie Stanów Zjednoczonych oraz Kanady. Ze względu na atrakcyjne kwiatostany oraz łatwość uprawy, odętka wirginijska zdobyła sobie popularność jako roślina ozdobna.

2. Systematyka i rozmieszczenie

Rodzaj Physostegia obejmuje około 12 gatunków roślin. Odętka wirginijska (Physostegia virginiana) jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli tego rodzaju. W naturalnych warunkach można ją spotkać na terenie Ameryki Północnej, głównie w Stanach Zjednoczonych (od Illinois do Teksasu) oraz w południowej części Kanady.

3. Morfologia

Odętka wirginijska to roślina o wysokości 60-120 cm, w zależności od odmiany.

3.1. Łodyga

Łodyga odętki wirginijskiej jest prostolinijna, sztywna, wzniesiona, pokryta drobnymi włoskami.

3.2. Liście

Liście są naprzeciwległe, z krótkim ogonkiem, o jajowatym kształcie. Ich brzegi są piłkowane, a wierzchołek zaostrzony. U nasady liścia występuje zwykle sercowate wcięcie. Liście mają długość od 5 do 12 cm i szerokość od 2 do 6 cm.

3.3. Kwiaty

Kwiaty odętki wirginijskiej są bardzo atrakcyjne, rurkowate, zazwyczaj różowe, ale mogą też występować w odcieniach białych lub purpurowym. Są zebrane w gęste, szczytowe kwiatostany, które mogą osiągać do 30 cm długości. Kwiaty mają wargi – dolną trójdzielną oraz górną dwudzielną. Dolna warga jest wyraźnie większa od górnej. Wewnątrz kwiatu znajdują się cztery pręciki oraz pojedynczy słupek.

3.4. Owoce

Owocem odętki wirginijskiej jest czterodzielna rozłupnia, zawierająca drobne, brązowe nasiona. Rozłupnia pęka na cztery jednonasienne części.

4. Biologia i ekologia

4.1. Siedlisko

Odętka wirginijska rośnie naturalnie na wilgotnych łąkach, brzegach strumieni, bagnach i terenach zalewowych. W uprawie może być hodowana w różnych warunkach, jednak preferuje stanowiska słoneczne i półcieniste oraz żyzne, wilgotne gleby.

4.2. Rozwój

Roślina ta jest byliną, co oznacza, że kwitnie i rośnie przez wiele lat. Kwitnienie odętki wirginijskiej przypada na okres od lipca do września. W zimie nadziemne części rośliny zamierają, a wiosną odrastają z korzeni.

4.3. Zapylanie

Kwiaty odętki wirginijskiej są chętnie odwiedzane przez pszczoły, trzmiele, motyle i inne owady, które przyczyniają się do ich zapylania. Roślina jest owadopylna.

5. Zastosowania

5.1. Roślina ozdobna

Ze względu na atrakcyjne kwiatostany oraz długotrwałe kwitnienie, odętka wirginijska jest ceniona jako roślina ozdobna. Może być uprawiana w ogrodach, parkach, rabatach, a także w doniczkach na tarasach i balkonach.

Przeczytaj również:  Gypsophila Repens - Łyszczec rozesłany

5.2. Roślina lecznicza

W medycynie ludowej odętka wirginijska była używana jako środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwbakteryjny. Jednak ze względu na niewielką ilość badań naukowych na ten temat, nie ma wystarczających dowodów na skuteczność tych zastosowań.

6. Uprawa

6.1. Wymagania środowiskowe

Odętka wirginijska preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Gleba powinna być żyzna, próchnicza i wilgotna, ale nie mokra. Roślina jest mrozoodporna, jednak w przypadku młodych egzemplarzy zaleca się zabezpieczanie przed mrozem, na przykład przez ściółkowanie.

6.2. Rozmnażanie

Odętka wirginijska może być rozmnażana na dwa sposoby: przez podział bryły korzeniowej lub przez wysiew nasion. Podział korzeni najlepiej wykonać wczesną wiosną lub jesienią. Roślinę należy delikatnie wykopać, a następnie ostrożnie podzielić bryłę korzeniową na kilka części, które można posadzić w nowych miejscach.

Wysiew nasion najlepiej przeprowadzić wiosną. Nasiona wysiewa się na głębokość około 1 cm w wilgotnej, próchniczej glebie. Siewki należy regularnie podlewać, a gdy osiągną wysokość około 10 cm, przepikować na stałe miejsce.

6.3. Pielęgnacja

Odętka wirginijska nie jest rośliną wymagającą w uprawie. Należy ją regularnie podlewać, szczególnie w okresach suszy, ale unikać przelania. W czasie kwitnienia warto zastosować nawóz wieloskładnikowy dla roślin kwitnących, co pobudzi obfitość kwiatów. Przycinanie przekwitłych kwiatostanów przedłuża okres kwitnienia. Po zakończeniu wegetacji, można przyciąć nadziemne części rośliny.

7. Podsumowanie

Odętka wirginijska (Physostegia virginiana) to atrakcyjna bylina ozdobna, ceniona za długotrwałe i obfite kwitnienie oraz niewielkie wymagania uprawowe. Jej piękne kwiatostany dodają uroku ogrodom, rabatom i donicom na tarasach. Warto zwrócić uwagę na jej walory ozdobne i rozważyć wprowadzenie jej do swojego ogrodu.

8. Bibliografia

  1. Armitage, A. M. (2008). Herbaceous Perennial Plants: A Treatise on their Identification, Culture, and Garden Attributes. 3rd Edition. Timber Press.
  2. Gleason, H. A., & Cronquist, A. (1991). Manual of Vascular Plants of Northeastern United States and Adjacent Canada. New York Botanical Garden.
  3. Hilty, J. (2021). Physostegia virginiana (Obedient Plant). Retrieved from Illinois Wildflowers website: http://www.illinoiswildflowers.info/prairie/plantx/obedientx.htm
  4. Missouri Botanical Garden. (n.d.). Physostegia virginiana. Retrieved from http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=e403
  5. Walters, D. R., & Keil, D. J. (1996). Vascular Plant Taxonomy. 4th Edition. Kendall/Hunt Publishing Company.